VIẾT NGẮN

MỖI TỈNH THÀNH CẦN PHẢI XÂY MỘT NHÀ HÁT TO HƠN NHÀ HÁT THỦ THIÊM

        Lâu nay, mỗi tỉnh thành phải xây 1 tượng đài, như tỉnh Quảng Nam chẳng hạn, có tượng đài mẹ Thứ, Ninh Bình có tượng đài Đinh tiên Hoàng, Thanh Hóa có tượng đài Lê Lợi....
          Từ khi nhà hát Bến Xuân ở Huế của vợ chồng ca sĩ Camille Huyền (Quốc tịch Thụy Sĩ) với hàng triệu usd xây xong, vài lần ca sĩ Camille Huyền về trình diễn, còn có những câu chuyện bên lề rằng: dù là người có giọng ca hay nhất hành tinh, lại đổ ra hàng triệu usd để xây nhà hát, từ Thụy Sĩ về VN, bỏ tiền tổ chức chương trình.... nhưng khách mời dự xem lần đầu về, lần sau không muốn đến dự, còn biểu người khác đừng đi mệt lắm, mệt vì nghe hát không được trả tiền, đã mời đi dự xem Camille Huyền mà không được như đi dự đại hội, hội thảo ... về âm nhạc, nghĩa là phải có phong bì, tiền thù lao nghe hát…

          Vậy nên, cái nhà hát Bến Xuân, chắc chắn vài mươi năm sau, không là chỗ cho chuột rắn nhện, thằn lằn, gián, kiến,... nương thân, thì sẽ là công trình nghệ thuật được đưa vào danh sách di sản Huế,... nghe kể có lần hai vợ chồng ca sĩ Camile Huyền tổ chức chương trình, nhưng không thấy ai đến dự, đêm ấy họ ngồi chờ và thấy vua chúa, cung tần, quan lính.... ngày xưa đến nghe nhạc, họ chất bạc vàng đầy ắp nhà hát, sáng hôm sau mới biết là đợi chờ khán giả mệt quá, thiếp đi, và chiêm bao - theo tui là không phải họ chiêm bao mà hồn ma các triều đại trước đến nghe nhạc thật, họ đến trong đem và đi trong đêm, cái gì của ma sẽ biến mất theo ma,....
          Sau cái vụ ấy, vợ chồng ca sĩ Camille Huyền không thấy quay lại Huế nữa...
Nhà hát bến xuân chỉ còn là một cảnh quan nghệ thuật thỉnh thoảng những nghệ sĩ nhiếp ảnh đến tham quan, chụp hình, nhưng thỉnh thoảng thôi,...
Bây giờ, đến nhà hát Thủ Thiêm (kinh phí 65 triệu usd) chưa bõ bèn, mỗi tỉnh phải có 1 nhà hát tầm cỡ ấy - xây rồi bỏ đó, sau này sếp diện di tích... mỗi tỉnh 50 -100 năm sau, có 1 nhà hát gọi là di tích văn hóa -
Văn hóa muôn năm!

          Phải tán dương cái bà Mỹ Linh lên tận trời xanh hoặc cao hơn nữa! Không nên mạt sát bà ấy bằng cái cách của ông Nghệ sĩ Vượng Râu – không ai chờ Vượng Râu bị Mỹ Linh kiện đòi bồi thường danh dự.

          Sau vụ UBND TPHCM thông qua việc xây nhà hát 1.500 tỷ ở Thủ Thiêm, nữ Diva nổi tiếng Mỹ Linh đã lên tiếng ủng hộ quyết định của TP và có một lời so sánh hết sức khập khiễng khiến dân mạng nổi sóng: “đời sống tinh thần quan trọng lắm”. Ngay lập tức, cư dân mạng được dịp vạch trần những sai phạm và đời sống hưởng thụ sa họa của nữ ca sĩ này. Cũng chẳng trách được, Mỹ Linh đâu có ở trong hoàn cảnh của người dân Thủ Thiêm, sao cô ấy hiểu nổi nỗi khổ của việc bị cướp mất đất, mất nhà, cô chỉ có kinh nghiệm trọng việc luồn lách để chiếm cả rừng phòng hộ, xây biệt phủ khủng để hưởng thụ mà thôi.

          Viết cho Mỹ Linh, tử tế nhất là Thái Đường:

‘…Mỹ Linh thân mến

Thật ra tôi với chị chẳng có gì là quen nhưng tôi biết chị là một ca sĩ cũng có tiếng tăm và hi vọng sau bài viết này chị sẽ biết đến tôi và tìm hiểu nhiều hơn nữa về tôi.

Chị Mỹ Linh à, theo tôi thì chị hãy nên an cái phận mọn của mình để ca hát đi, nếu chăng chị có muốn quan tâm đến các vấn đề xã hội thì chị hãy nên gặp những người như Vượng Râu hay Nguyễn Tùng Dương học hỏi họ trước rồi chị thử lên tiếng. Đó là lời khuyên rất chân thành từ tôi một người biết chị mà chị không hề biết tôi là ai…’.

                                                  Vợ chồng ca sĩ Camille Huyền trước Nhà hát Bến Xuân

                                   

                                             LÊ THU THÙY

[Hình - tượng đài mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ Quảng Nam]
[Hình 2 - mẹ anh hùng Ng. Thị Thứ ngoài đời của con]

VIẾT NGẮN

CON CHÁU BÀ TRƯNG, BÀ TRIỆU

Ngày đó tui học ở Trường Viết văn Ng. Du, con bé kia xấp xỉ tuổi, dân nhạc viện kết nghĩa với trường Viết văn, nó hay sang trường tui hát, nó hát hay thì cũng không phải điều để mình quan tâm đến nó, thường thấy nó đi chung với Trần Kim Ngọc, cô bé Trần Kim Ngọc được mình chú ý không phải điều cô ta là cô gái vàng của âm nhạc Việt Nam - chính mình sau này thân quen với Ngọc rồi trong lúc đùa giỡn mới gọi nó như vậy, vì thời đó trong bóng đá người ta hay tôn vinh 'quả bóng vàng VN - thời của Hồng Sơn, Huỳnh Đức, Văn Sĩ Hùng ....' - nhiều khi tôn vinh nhưng lại giống như bôi bác - nên đùa giỡn Trần Kim Ngọc là 'cô bé vàng của âm nhạc VN’ vì cô được giải nhì Xướng âm Quốc tế ở Paris cho những nhạc phẩm giao hưởng thính phòng - của cộng đồng nhạc sĩ trong thế giới người Việt khắp hành tinh - kể ra Hồi đó Ngọc mới 17 tuổi, và đẹp quá, nhưng mình hay nhìn Ngọc và thiện cảm không vì những thứ dính dáng tới âm nhạc, mà vì Ngọc giống Nhung - bạn ở quê mình, cô bạn đẹp nhất quê mình, trong khi mình chưa học xong phổ thông, nó đã lấy chồng - gái đẹp, trai theo, bị dụ, trẻ người non dạ, có thai phải cưới - không cưới anh chồng sẽ bị truy tố về tội 'dâm ô trẻ vị thành niên' - nàng Kim Ngọc này lại có gương mặt giống Nhung nhưng không đẹp bằng - Thanh sắc đa dâm, hồng nhan bạc mệnh – với Ngọc cũng chẳng sao cả, thời nay cứ khen là sexy - cái nàng Trần Kim Ngọc ấy, có điều bạn nó học Thanh nhạc là Mỹ Linh - là cái con chẳng bao giờ mình chú ý dù nó hát hoài ở trường mình, đến khi nó được giải thưởng ngôi sao âm nhạc trong một cuộc thi tiếng hát truyền hình – Năm cuối mình xin vào Làm phóng viên ở tạp chí Nguồn sáng, được giao viết bài về nghệ sĩ, mình dỗ Kim Ngọc chịu trò chuyện để mình viết về Kim Ngọc, phải nói trước mình chưa yêu quý Ngọc bằng lúc ấy- rồi cũng có bài của mình viết về Kim Ngọc đăng trên tạp chí Nguồn sáng - trong lớp mình có Ng. thị Hằng cũng muốn viết bài về ca sĩ, cũng muốn có bài đăng trên Nguồn sáng, nó thấy không ai thân quen bằng Mỹ Linh, nó chạy tới chỗ Mỹ Linh chụp ảnh (hình như hồi đó chưa sắm được máy ảnh, phải xin) - rồi cũng có bài của Mỹ Linh, Kim Ngọc đăng trên Nguồn Sáng.

Đến khi đó mình mới để ý nghe Mỹ Linh hát, theo dõi nó nhiều hơn vì Hằng khen nó chứ không phải kẻ khác khen, mình theo dõi nghe Mỹ Linh hát, Mỹ Linh diễn có đúng như Hằng ca ngợi, không được như Hằng viết, mình cho Hằng biết tay...

                                [ảnh Bà Tưng - Hot girl Huyền Anh]

Thời kì đầu Mỹ Linh có mái tóc dài quá thắt lưng, nhưng khi được giải tiếng hát truyền hình, đi diễn, thì cắt trụi, bị chê là ‘đầu chim sẻ’, có CD ‘MỸ LINH TÓC NGẮN’ - nó được Nhạc sĩ Trương Anh Quân (con trai nữ nghê sĩ Thu Hiền) - học ở Đức về bỏ bom nổ chậm - rồi cũng cưới - khi hát, khán giả reo dữ quá, nó quậu quọ với khán giả - làm báo chí cả nước phải tâng bốc 'Đơn giản tôi là ngôi sao!"...

....

Mới đó đã hơn 20 năm - Ngôi sao ấy bây giờ là Diva - nữ hoàng âm nhạc, con cháu bà trưng bà triệu, và nó phải làm chính trị theo tinh thần bà trưng bà triệu -

(giỡn chút xíu – còn có bà trưng hay bà Tưng (Lê Thị Huyền Anh) bà Triệu (triệu Vi)--- nữa kia - miễn không quá vô duyên là được).

Con hát - xướng ca vộ loài - được mê có thể làm nghiêng nước nghiêng thành - có những khúc ca hậu đình hoa - hờn vong quốc - mà vua mê man cũng là điềm báo mất nước - nhưng con hát muôn đời vẫn là con hát, cái gì mà con cháu bà Trưng bà Triệu đem nó đi phát ngôn chính trị -

Theo tui thì xếp nó vào hệ thống của bà Tưng (Hot girl Huyền Anh) bà Triệu (triệu Vi) – Theo tui, Mỹ Linh có tài hơn Huyền Anh (bà Tưng) và vô dụng hơn Triệu Vi (bà triệu).

LÊ THU THÙY

NGHỆ THUẬT

ĐÁ CẢNH DUY XUYÊN

                                                            Lê Thu Thùy

                                                I

Con người và mảnh đất linh thiêng Duy Xuyên như có bàn tay thần thánh tạo tác.  Trải dài theo dòng chảy sông Thu Bồn từ núi rừng Trường Sơn xuôi về biển Đônhg, vùng đất Duy Xuyên hội đủ núi đồi, sông suối, đồng bằng, biển khơi. Bên cạnh thánh địa Mỹ Sơn lừng danh thế giới, kinh đô Trà Kiệu vang bóng một thời, sinh vật cảnh Duy Xuyên dường như cũng được thời gian và thiên nhiên tô bồi, chạm khắc để từ đấy những phần hồn của cây cối, đất đá dường như cũng trỗi dậy qua những vật thể với nhiều hình ảnh, dáng vẻ chứa đựng những bí ẩn nhiệm màu.

Đối với người Duy Xuyên (Quảng Nam) nói riêng, người Việt Nam nói chung Suiseki được coi là đá có hình ảnh trừu tượng, kỳ lạ, nhưng gây ấn tượng mạnh. Chúng có hình dáng đẹp và phá cách thường được đặt theo chiều đứng, uốn khúc, lồi lõm gây ấn tượng sâu sắc, với những lỗ thủng lớn nhỏ, khe sâu được tạo ra do sự bào mòn, phong hóa trong thiên nhiên. Khác với Bonsai, Đá Cảnh Suiseki là đá hòn, đá khối, đá thô, đá tảng được nghệ thuật hóa qua thú chơi, thú thưởng ngoạn đá khi đá vẫn giữ được điều kiện tự nhiên của chúng. Suiseki thường được trưng bày trên đế gỗ đã chạm khắc gọi là Dai hay Daiza hoặc khi chúng được trưng bày trên khay làm sứ hoặc đất nung có rải cát hay hạt mịn hoặc nước Suiban.

Những tác phẩm về đá của nhóm người yêu nghệ thuật Duy Xuyên gần gũi với những tác phẩm gốc mà sự mài mòn của tháng năm, sự chạm khắc của thiên nhiên, đá đã cho những tác phẩm nổi bật gây ấn tượng sâu sắc. Những viên đá tưởng chừng mộc mạc, đơn sơ, sần sùi giữa thiên nhiên trời đất, trải qua thời gian mưa nắng, trải qua những biến động của vũ trụ, khi đến với con người, bất giác trở thành một sản phẩm có linh hồn. Nếu ai đó một lần ghé thăm tư gia của các anh Bùi Toàn và Hồ văn Thành ở thôn Lệ An, xã Duy Châu, huyện Duy Xuyên, ắt hẳn sẽ cảm nhận được những sắc thái diệu kỳ của cuộc sống từ những viên đá vốn có ngoài thiên nhiên bao la...

Mới đây, tại Lễ hội giao lưu văn hóa Việt Nhật không gian Trưng bày đá nghệ thuật thiên nhiên do anh Trần Ngọc Minh (thuộc Trung tâm Bảo tồn và phát huy văn hóa miền Trung - Tây Nguyên) thực hiện là tâm điểm để tạo nên dấu ấn sắc màu. Anh Trần Ngọc Minh là hội viên Hội đá cảnh Việt Nam, từng nổi tiếng với Bức đồ hình Việt Nam bằng nghìn con rồng vàng – THIÊN LONG VIỆT ĐỒ - cũng là một “tay chơi” đá cảnh vào lọai siêu hạng ở thị trấn Nam Phước, Duy Xuyên, Quảng Nam. Hàng ngàn tác phẩm đá cảnh của anh Minh bao gồm đá nghệ thuật thiên nhiên (Suiseki) và thạch thư (Basaki) từng được trưng bày triển lãm tại tiền sảnh khách sạn Thanh Thanh – Đà Nẵng, triển lãm tại Festival Huế, Festival hoa Đà Lạt, Festival lễ hội sinh vật cảnh Thành phố Hồ Chí Minh. 

Trong khi Bức Thiên Long Việt đồ quá nổi tiếng đến độ có tin đồn anh Trần Ngọc Minh đã giàu công xây dựng cùng lúc 2 bức (một đã bán với hơn 7 tỷ VNĐ và một được anh cất kỹ như vật gia bảo) thì viên đá cảnh trị giá bạc tỷ của Nghệ Nhân Đoàn Giàu có tin đồn đã bị đánh cắp và có lời to, nhỏ anh Trần Ngọc Minh đã mua viên đá này. Viên đá này được nghệ nhân Đoàn Giàu thành viên Câu lạc bộ UNESCO chuyên nghiên cứu sưu tầm cổ vật Việt Nam. Tuy nhiên, điều này không khiến anh Đoàn Giàu nổi tiếng mà chủ yếu là nhờ bộ sưu tập đá cảnh trên nghìn tác phẩm, trong đó đáng kể nhất là tác phẩm có hình Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bị đánh cắp.

Người Trung Hoa quan niệm: “Thạch nhập sự thông”, nghĩa là khi đá vào nhà thì mọi sự đều hanh thông, may mắn. Với anh Phan Phước Hà (45 tuổi) ở Duy Xuyên (Quảng Nam), đá không chỉ mang lại cho anh sự may mắn mà còn là niềm đam mê. Tác phẩm “Thưởng ngoạn”, “Dãy Trường Sơn” với những cánh rừng điệp trùng hoang dã. Tác phẩm “Danh hài” rất độc đáo, khiến người xem phải phì cười mà vẫn bày tỏ sự thán phục trước sự đẽo gọt của tự nhiên. Tác phẩm này có người trả trên 3.000 USD mà anh không bán.

Hiện nay, các hội viên Hội Sinh vật cảnh Duy Xuyên sở hữu hơn 10.000 tác phẩm đá cảnh. Tập trung nhiều ở các xã Duy Trung, Duy Châu, Duy Sơn, Duy An, Duy Thành, thị trấn Nam Phước. Đáng lo ngại là những năm gần đây, tình trạng “chảy máu” tác phẩm đá nghệ thuật đã làm cho Hội sinh vật cảnh Duy Xuyên mất dần những tác phẩm có giá trị.

Tìm được một viên đá giữa sông suối tự nhiên đã khó, mà nâng nó lên thành một tác phẩm nghệ thuật lại càng khó hơn, anh Trần Ngọc Minh từng tâm sự rằng để có được một vườn đá cảnh hòanh tráng anh phải rong ruổi khắp sông núi ở Quảng Nam tìm kiếm. Anh cho biết:

“Ở thành phố bao giờ kinh tế và người thưởng lãm nghệ thuật cũng khá, cũng cao hơn ở thôn quê. Bán gần hết chỗ đá cảnh dự trữ, kiếm lại chút vốn kha khá, tôi cùng với anh Kiều Xuân Diệu – quản đốc doanh nghiệp của mình – về quê hương tìm mặt bằng lý tưởng để đưa hình ảnh thánh địa Mỹ Sơn vào tác phẩm đá -  Tiếp tục hành trình leo núi, lội suối, lặn sông để săn lùng đá quý. Duy Xuyên đã ra đời Hội Sinh Vật Cảnh, đang góp vốn xây dựng công viên cây xanh, đưa mảng sinh vật cảnh trong đó có đá nghệ thuật thiên nhiên để một số anh em nghệ nhân quy tụ, vừa tạo công ăn việc làm cho các hội viên, vừa làm đẹp quê hương, thu hút khách du lịch về với Duy Xuyên”.

Riêng được hỏi về viên đá cảnh bạc tỷ chủ nhân Đoàn Giàu đặt tên “Chân dung Cha già” có tin đồn anh Trần Ngọc Minh đã mua được nó hoàn toàn không có cơ sở vì chính anh cũng bài bác tin đồn đó. Khi xem ảnh viên đá này nhiều ý kiến cho rằng nó đã được một bàn tay tài hoa chế tác thêm chứ không hoàn toàn là viên đá được tự nhiên đẽo gọt thuần túy. Kẻ sành sỏi sẽ phát hiện ta ngay nét vụng về của bàn tay nghệ nhân can thiệp nếu được xem trực tiếp. Về hình chụp thì không ai dám có ý kiến.

Nghệ thuật thưởng ngoạn đá Suiseki bắt đầu từ hơn 1000 năm trước tại Trung Hoa, sau đó lan sang Triều Tiên, Nhật Bản, qua phương Tây trong vòng 100 năm trở lại đây và những nước khác trên thế giới. Ngày nay, Suiseki cũng giống như Bosai trở thành thú chơi toàn cầu. Các hiệp hội, câu lạc bộ Suiseki ngày càng xuất hiện nhiều trên toàn thế giới như tại Nhật có Nippon suiseki association, ở Châu âu có Italian association of Suiseki lovers… các cuộc thi thường được tổ chức bởi những tổ chức uy tín này.

Trở lại với Duy Xuyên, những khối đá nguyên thủy qua hàng triệu năm chịu sự bào mòn của nước, của gió, của nắng, của thời gian, cuối cùng nó được tạo hóa thổi hồn để thành một tạo vật có hình dáng, có sức hút, sức mê hoặc với con người.

Một ngày đẹp trời mời anh về thăm Duy Xuyên, ngược nguồn sông Thu Bồn hoặc thám hiểm khu đền tháp cổ hoặc làm một chuyến leo núi, tắm suối tình cờ hoặc cố ý anh tìm một khối đá, và thật dễ dàng anh sẽ bắt gặp một viên đá có hình dáng rất đẹp, vân đá tựa như đồ hình thái cực hoặc bản đồ Việt Nam, hoặc hình tượng Đức Phật,… và nó hút hồn anh. Từ nguồn cơn này, anh sẽ nẩy sinh tình yêu và hãy bắt đầu dấn thân vào cuộc chơi với đá.

                                       LÊ THU THÙY