THẮNG CẢNH DU LỊCH

BÀ NÀ NÚI CHÚA

                                             LÊ THU THÙY

                             I     

  Núi Bà Nà được người Pháp khám phá từ hơn trăm năm trước, và chính người Pháp đã cho khai thông con đường độc đạo tại đây. Được xem là một kỳ công của tạo hoá nhưng chính con người mới thực sự góp sức cho Bà Nà được hồi sinh. Đã có một thời Bà Nà được mệnh danh là kinh đô nghỉ dưỡng của toàn cõi Trung Kì, bây giờ chỉ còn thấy một chút vết tích sót lại của những công trình kiến trúc mà người Pháp đã xây dựng hồi đầu thế kỉ 20.

Bà Nà – Núi Chúa là một dãy núi thuộc huyện Hòa Vang, cách thành phố Đà Nẵng 48km về phía tây, cao 1487m so với mặt nước biển. Trên đỉnh núi có địa hình bằng phẳng như cao nguyên nhỏ tọa lạc giữa bốn bề thiên nhiên mát dịu ngập một màu xanh của rừng và của màu đại dương biếc xanh. Từ đỉnh Bà Nà có thể chiêm ngưỡng cả một vùng rộng lớn, phía Tây là dãy Trường Sơn, phía đông là biển cả mênh mông, ẩn trong sương là những hòn đảo lớn nhỏ lô nhô. Phía Bắc Đèo Hải Vân cao vút, ẩn hiện giữa trời mây, quanh co, hiểm trở, phía Nam là cửa sông Nam Ô đổ ra biển thấp thoáng những làng chài ở chân núi. Vào những ngày trời quang mây tạnh, từ Bà Nà, vốn được mệnh danh là sân thượng của Đà Nẵng có thể thu gọn trong tầm mắt cả một vùng không gian: thành phố, vịnh Đà Nẵng (người dân địa phương vẫn quen gọi là Vũng Thùng) với đường viền hình vòng cung từ chân đèo Hải Vân đến bán đảo Sơn Trà, bãi biển Mỹ Khê, non nước Ngũ Hành Sơn, sông Thu Bồn uốn quanh những cánh đồng trù phú, biển cả bao la nhấp nhô sóng biếc...

Địa danh Bà Nà có lẽ liên quan đến vùng đất từng là đế đô của người Chàm hơn mười thế kỷ trước. Bà Nà hoặc bà Pô – Nagar tức Thánh mẫu Thiên Y A Na từng được thờ phụng trên núi Chúa. Nơi đây còn là địa điểm hành hương tâm linh về thượng ngàn. Lĩnh Chúa Linh Từ là nơi tôn thờ Bà Chúa linh thiêng của cả vùng núi Bà Nà. Từ bao đời nay người dân trong vùng vẫn tin thờ bà là mẹ cai quản rừng núi, gắn bó với cỏ cây, chim, thú, phù hộ chở che cho con người.

Đến với Bà Nà, ta sẽ cảm nhận được cảm giác như đi lạc trong mây. Không khí ướt đẫm, mây trắng là là giăng ngang đỉnh núi trông tựa như những tảng thiên thạch lớn thoạt ẩn thoạt hiện trong một buổi chiều mưa. Nhưng lúc này đang độ vào thu, màu trời xen lẫn với màu xanh lục của những cánh rừng càng thấm thêm chút sắc buồn thâm u, trầm mặc. Cảnh sắc này ắt hẳn cũng từng ru hồn bao khách trần tìm đến để mong khám phá và chinh phục một cõi thiên nhiên hùng vĩ giữa đất trời.

Thiên tai, địch họa hơn nửa thế kỉ qua đã làm mất đi dấu tích các lâu đài, nhà nghỉ cổ xưa... nhưng vẫn còn đó sự hào phóng của thiên nhiên với những cánh rừng nguyên sinh và một vùng khí hậu ôn hòa mát mẻ với muôn ngàn âm thanh xào xạc của đồi thông hòa quyện cùng khúc nhạc rì rầm của những con suối tràn lên trên các vách đá, rồi lặng lẽ lẫn khuất sau những cánh rừng xanh ngắt.

Hồi đầu thế kỉ 20, Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer đã chọn Bà Nà “đẹp như bồng lai tiên cảnh” với khí hậu mát mẻ quanh năm để xây dựng khu điều dưỡng cho người Pháp. Sau khi đường lên đỉnh núi được hoàn tất, các dịch vụ như điện, nước, bệnh viện, bưu điện, nhà hát opera, biệt thự, ngân hàng, khách sạn,… được quy hoạch rất hoàn hảo.

Chúng tôi dạo qua căn hầm rượu cũng do người Pháp xây dựng vào thời hoàng kim của họ còn nguyên vẹn. Căn hầm bây giờ vẫn được sử dụng để chưng cất rượu và luôn mở cửa để khách vào tham quan, thưởng thức vài chum rượu nho và sống với những hoài niệm dĩ vãng.

Vào những năm chiến tranh thị trấn nghỉ mát này đã bị bỏ hoang, nhiều lâu đài, nhà nghỉ đã bị phá bỏ, san bằng, một thị tứ sầm uất chỉ còn lại phế tích là những nền nhà, những bức tường đã loang lổ, đổ nát. Năm 1986, Bà Nà đã được Chính phủ công nhận là khu dự trữ thiên nhiên, một công viên bảo tồn và phát triển các loài động vật hoang dã ra đời, đối tượng bảo vệ là là rừng nhiệt đới và nhiều loại động, thực vật quý hiếm. Phải đến năm 2000, Bà Nà mới được hồi sinh để trở thành một thị trấn du lịch.

Để hiện thực hóa ý tưởng tái hiện lại một làng Pháp cổ kính với nghệ thuật kiến trúc đầu thế kỷ XX trên đỉnh Bà Nà, năm 2011 một lâu đài kiểu Pháp rất nguy nga ẩn mình trong cảnh thiên nhiên tuyệt sắc của bạt ngàn rừng nguyên sinh kỳ vĩ được khởi công xây dựng và hoàn thành.

 Thức trọn một đêm trên đỉnh Bà Nà, chén trà trên tay lắng nghe tiếng gào thét của gió ngàn. Đứng trên đồi Vọng Nguyệt có thể nhìn toàn cảnh thành phố Đà Nẵng dưới ánh đèn lung linh, huyền ảo. Về hướng đông,  thác Tóc Tiên nằm ở suối Mơ gần đó như suối tóc của một nàng tiên buông xõa bồng bềnh giữa suối rừng huyền ảo. Dưới ánh trăng, những đồi cỏ xanh bạt ngàn hoa dại bàng bạc sắc hương như dâng cho đời vẻ đẹp tự nhiên nhất. Trên các triền vách đá, những vạt cây dại như trải thảm. Nhìn từ xa, du khách không khỏi ngỡ ngàng bởi cảm giác dịu mát của cây xanh, sự tinh tế của quần thể đá màu chất chồng, cùng hệ thống suối nước róc rách như hân hoan. Vào những ngày nắng đẹp, mặt nước hồ suối Mơ tựa như một tấm thảm bạc lấp lánh ánh mặt trời được phản quang giữa lòng suối lung linh. Càng lên cao, cảnh vật hiện ra càng đẹp mắt, về phía thượng nguồn, vẻ đẹp hoang dã càng thêm quyến rũ. Suối Mơ kỳ tú đến huyền hoặc: những khe suối mềm mại mà mãnh liệt len lỏi qua nhiều tầng thác trong các khe đá chảy xuống như những giải lụa bạc rồi cùng hội tụ vào một vùng trũng thấp được kiến tạo toàn cát, đá liên kết và tạo nên lòng hồ Thùy Dương. Giữa không khí núi rừng im vắng ấy, thỉnh thoảng vang lên tiếng chim kêu vượn hú, bàng bạc hương hoa dìu dịu. Hồ Thùy Dương xanh biếc hàng đời tiếp nhận vô tư nguồn nước ngầm len lỏi qua vách đá đổ về.

Bà Nà còn là một vườn hoa khổng lồ với hàng trăm loài hoa khoe sắc trải khắp các lối đi. Những chùm địa lan, hoa mua rừng, hoa cúc vàng, hoa loa kèn, hoa đào chuông, cẩm tú cầu… vươn mình múa lượn. Hoa rực rỡ những con đường mòn quanh đỉnh núi, qua những ngôi nhà hoang phế, rêu phong, len lỏi nở trên các vách đá. Hoa điểm xuyết cho bức tranh thiên nhiên Bà Nà vẻ đẹp lãng mạn  mà lộng lẫy.

Mọi cảnh vật có những góc hồn riêng trong sâu thẳm lòng người khi cảm xúc. Buổi chiều Bà Nà gió thổi lạnh buốt và mây mù phủ kín cả một khoảng không gian rộng lớn. Rải rác trên những ngọn đồi vẫn còn dấu tích đổ nát của mấy ngôi biệt thự có từ thời Pháp thuộc. Nhìn nền móng hoang tàn trong cảnh chiều thu chợt thấy se lòng.

Bà Nà – núi Chúa nơi hội tụ vẻ mông lung, lãng mạn của tạo vật, chút cảm hoài gạch ngói rêu phong của thời gian và sự tham dự có ý thức của con người vào cái đẹp. Sương thu thấm lạnh, núi rừng về đêm được trả lại vẻ hoang sơ nguyên thuỷ. Đứng giữa không gian bàng bạc màu sương khói này, tôi mới có dịp lắng nghe từng tiếng thì thầm của gió ngàn vi vút, và cảm nhận ra bao sức sống diệu kỳ của ngàn cây nội cỏ.

                                                     

LÊ THU THÙY